Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Afya kwa Mwaka wa Fedha 2026/2027

MHE. ZENA M. KATAMBO: Mheshimiwa Mwenyekiti, ninashukuru kwa nafasi hii uliyonipatia na mimi niweze kushiriki katika kutoa maoni yangu katika mchango wa mapendekezo ya bajeti ya Wizara hii ya Afya ya Mwaka 2026/2027.

Mheshimiwa Mwenyekiti, ninampongeza Waziri wa Afya, Mheshimiwa Mohamed Mchengerwa. Sisi wote na wananchi kwa ujumla tumeshuhudia katika hiki kipindi kifupi ambacho ameshika Wizara hii, amefanya mambo makubwa, ametekeleza miradi mikubwa na ametuletea dira ambayo inaonesha kwamba nchi yetu kama tutaenda kutekeleza hii miradi ambayo Wizara hii inatuomba fedha leo, tunakwenda kwenye ile nchi ya ahadi kwa upande wa sekta ya afya. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, pia nimpongeze Naibu Waziri, Mheshimiwa Dkt. Samizi ambaye kwa pamoja na Mheshimiwa Waziri wamekuwa wakishirikiana kuhakikisha kwamba Wizara hii inakwenda vizuri. Mheshimiwa Dkt. Samizi ni mtu mkarimu sana kwa kweli, Mwenyezi Mungu ambariki. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, pia ninapenda kuipongeza Serikali kwa uwekezaji mkubwa ambao umefanywa katika sekta ya afya. Katika sekta hii, wote ni mashahidi kwamba Serikali imejenga miradi mbalimbali ya kutolea huduma za afya kuanzia Hospitali za Rufaa za Mikoa, Hospitali za Mikoa, lakini na vituo vya afya.

Mheshimiwa Mwenyekiti, katika huduma hizi za hii miradi ambayo Serikali imetekeleza kwa Mkoa wa Lindi, tunashukuru sana kwa kuletewa ule ujenzi wa Hospitali ya Rufaa ya Mkoa ambapo kwa sasa Mkoa wa Lindi tumepata hospitali ya rufaa na wananchi wanakwenda pale kupata matibabu. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, hata hivyo, tunafahamu sera ya nchi hii kwa sekta ya afya ni kuhakikisha kwamba kila Kata inakuwa na kituo cha afya. Kwa upande wa Mkoa wa Lindi hali yetu siyo nzuri kwa upande wa miundombinu ya afya.

Mheshimiwa Mwenyekiti, nitakutolea mfano wa huduma za vituo vya afya. Kwa mfano kwa Wilaya ya Nachingwea tuna vijiji 129, kati ya vijiji 129 tulivyonavyo, tuna zahanati 49 pekee, lakini pia kwa upande wa vituo vya kutolea huduma za afya Wilaya ya Nachingwea ina Kata 36 ambapo kata hizi zote kama ile sera ya kituo cha afya katika kila Kata ingetekelezwa, tungekuwa na vituo vya afya 36. Kwa sasa ninasikitika kusema kwamba, Wilaya ya Nachingwea inavyo vituo vya afya viwili ambavyo vinafanya kazi effectively, vituo vingine vya afya viwili vinaendelea kujengwa, lakini vinajengwa kwa mapato ya ndani.

Mheshimiwa Mwenyekiti, tunafahamu kwamba hizi Halmashauri zetu hali ya uchumi siyo nzuri. Kwa hiyo, utekelezaji wa ile miradi unasuasua. Kwa hiyo, wananchi wa Mkoa wa Lindi tunamwomba Mheshimiwa Waziri atuangalie kwa jicho la pekee tuongezewe vituo vya afya, tuongezewe zahanati ili na sisi tuweze kuhudumiwa vizuri. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, pia katika suala la miundombinu ya huduma za afya nina ushauri kidogo. Ninaishauri Serikali ibadilishe sera yake ya majengo hasa ya vituo vya afya. Zile labour ambazo akina mama tunazitumia tukiwa katika kipindi cha kujifungua, zipo kama ma-hall yaani kwamba ni ukumbi, kila mtu anaingia. Ni vitanda tu vimepangwa, tunakosa staha wakati tukiwa tunajifungua.

Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa hiyo, suala la kuboresha ile miundombinu ni suala rahisi, halihitaji gharama kubwa. Kwa kupitia Wizara tunaweza tukaelekeza kwa kushirikiana na TAMISEMI angalau vile vituo ambavyo tayari vipo, tukaenda kuboresha ile miundombinu ili ituwezeshe katika kile kipindi cha kujifungua, tujifungue kwa staha. (Makofi)

Mheshimiwa Mwenyekiti, pia ninaipongeza Serikali kwa sera ya Bima ya Afya kwa Wote. Katika sera hii ya Bima ya Afya kwa Wote, sisi wananchi wa Lindi ambao tunatumia ushirika katika mazao yetu tulikuwa tunaomba, tunavyofanya biashara za mazao...

(Hapa kengele ililia kuashiria kwisha kwa muda wa Mzungumzaji)

MWENYEKITI: Mheshimiwa, muda wako umekwisha.

MHE. ZENA M. KATAMBO: Mheshimiwa Mwenyekiti, tunavyofanya biashara za mazao, kuna ushuru. Kule tunakatwa na zile agency ambazo zinapata ule ushuru. Wale ni watu ambao wanatuhudumia sisi wanachi wa Mkoa wa Lindi. Tunaomba Mheshimiwa Waziri akae nao kwa sababu ni wa kwetu. Kama watakaa pamoja, hawatakataa kuchangia angalau shilingi 15 kwa kilo ili kusudi wakulima wa Mkoa wa Lindi tunufaike na Bima ya Afya moja kwa moja.

Mheshimiwa Mwenyekiti, baada ya kusema hayo, ninaunga mkono hoja. (Makofi)