Supplementary Questions from Hon. Jafari Wambura Chege (6 total)
MHE. JAFARI W. CHEGE: Mheshimiwa Naibu Spika, ninakushukuru kwa kunipa nafasi. Nimpongeze Mheshimiwa Naibu Waziri kwa majibu mazuri, lakini nina swali la nyongeza. Mradi wa Maji wa Miji 28 Rorya, Tarime umesimama kwa muda mrefu na Mheshimiwa Naibu Waziri atakubaliana nami mradi ule umekwenda kwa kusuasua sana kwa muda mrefu kwa sababu ya ukosefu wa fedha. Je, ni lini Serikali itapeleka fedha kwa ajili ya ukamilishaji wa mradi huo.
NAIBU WAZIRI WA MAJI: Mheshimiwa Naibu Spika, ninapenda kujibu swali la Mheshimiwa Jafari Chege, Mbunge wa Rorya, kama ifuatavyo:-
Mheshimiwa Naibu Spika, ni kweli kabisa Mradi huu wa kutoka Tarime – Rorya ambao awali tulitegemea mradi huu pia ukatoe huduma maeneo ya Serengeti, Mugumu kule ni kweli umesuasusa. Hata hivyo, Wizara tumechukua hatua ya kukaa na Wakandarasi wakati Serikali ikiendelea kutafuta fedha. Mradi huu Mkandarasi aendelee kuutekeleza ili lengo ni kwamba atakapokuwa ana-raise certificate, basi Serikali itaweza kumlipa kulingana na kazi atakayokuwa ameifanya. Ninakushukuru sana.
MHE. JAFARI W. CHEGE: Mheshimiwa Spika, ninashukuru kwa kunipa nafasi. Barabara ya Utegi – Shirati – Kirongwe yenye kilometa 56, kwa bahati nzuri kilometa 27 za Utegi – Shirati zilitangazwa kwa ajili ya ujenzi wa kiwango cha lami. Ninataka nipate status, so far barabara ile sasa imefikia wapi kwa ajili ya ujenzi wa kiwango cha lami?
NAIBU WAZIRI WA UJENZI: Mheshimiwa Spika, hiyo barabara inasubiri tu kufanya signing tutakapokuwa tumekamilisha taratibu zote.
MHE. JAFARI W. CHEGE: Mheshimiwa Mwenyekiti, ninakushukuru. Pamoja na majibu mazuri ya Mheshimiwa Naibu Waziri, nataka nijue ni lini Uwanja wa Ndege wa Musoma, kama kielelezo cha Mkoa wa Mara, utakamilika?
NAIBU WAZIRI WA UCHUKUZI: Mheshimiwa Mwenyekiti, Serikali kwa kutambua umuhimu wa Mkoa wa Mara, ilianza ujenzi wa Uwanja wa Ndege wa Mara. Pale Serikali inajenga runway, kwa maana ya njia ya kuruka na kutua ndege, pia inajenga na majengo mbalimbali. Tayari runway imekamilika, tunakwenda kumalizia majengo yaliyobaki.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nilisema ninaomba kurejea kauli yangu niliyoitoa siku tano au sita kwamba, kuanzia mwezi ujao au unaofuatia, Serikali ina mpango wa kuanza kufanya testing ya ndege za Shirika letu la Ndege ATCL kwenye viwanja vitatu; Uwanja wa Musoma, Shinyanga na Sumbawanga. Hii ni kuthibitisha dhamira ya Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan kwamba, ameamua kuitendea haki nchi hii kwenye sekta ya anga.
MHE. JAFARI W. CHEGE: Mheshimiwa Mwenyekiti, ninashukuru kwa kuniona. Barabara inayotuunganisha kati ya Shirati – Minigo na Kata ya Nyamtinga Rung’enye imeharibika kwa muda mrefu na haipitiki kwa sasa. Ninataka kujua Serikali ina mpango gani juu ya ujenzi wa barabara hii kwa kiwango cha changarawe, pamoja na makalavati yanayozunguka barabarani?
NAIBU WAZIRI, OFISI YA WAZIRI MKUU, TAWALA ZA MIKOA NA SERIKALI ZA MITAA (MHE. DKT. FESTO J. DUGANGE): Mheshimiwa Mwenyekiti, ninamhakikishia Mbunge wa Rorya, Mheshimiwa Wambura Chege kwamba, Serikali hivi sasa inafanya tathmini ya barabara zote zilizokatika kufuatia mafuriko na mvua nyingi. Tutatoa kipaumbele kwenye barabara hiyo katika Jimbo la Rorya, kwanza, kupata taarifa za tathmini na mahitaji ya gharama mapema. Pili, kutenga fedha, kwa ajili ya matengenezo, ili barabara iweze kupitika wakati tunaendelea kupanga mipango ya muda wa kati na muda mrefu, kwa ajili ya ujenzi kwa kiwango cha lami kwa kadiri itakavyoonekana inafaa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa hiyo, Mheshimiwa Mbunge ninamhakikishia kwamba, suala hilo tumelichukua, tunalifanyia kazi. Meneja wa TARURA wa Mkoa wa Mara na Wilaya ya Rorya wakamilishe tathmini ya barabara hiyo mapema iwezekanavyo na kuiwasilisha Ofisi ya Waziri Mkuu, TAMISEMI kwa sababu, tupo hatua za mwisho za ku-comply yale mahitaji ya kupeleka fedha, kwa ajili ya ujenzi wa barabara hizo. Ahsante sana.
MHE. JAFARI W. CHEGE: Mheshimiwa Mwenyekiti, ninakushukuru kwa kunipa nafasi. Kwanza nimpongeze Mheshimiwa Naibu Waziri kwa majibu mazuri ya Serikali. Hata hivyo, Mheshimiwa Naibu Waziri atakubaliana na mimi kwamba zama zimebadilika, utaratibu huu wa watoto kurudi nyumbani kwenda kupata chakula, una changamoto nyingi, ikiwemo umbali wa watoto wanakoishi na maeneo ya shule yalipo, ushawishi wanaokutana nao wakati wanarudi nyumbani, na pia kuna maeneo mengine ya vijijini watoto wanaporudi nyumbani ndio wanabadilika kuwa wapishi; wanapika chakula na wanapoaliza ndipo wanarudi shuleni.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa kuwa mikoa iliyobaki na utaratibu huu ni michache, je, ni kwa nini Serikali isifute utaratibu huu na kuhimiza chakula shuleni, kwa maana ya lishe, na watoto wakaendelea kupata chakula shuleni badala ya utaratibu wa zamani wa watoto kurudi nyumbani kwenda kupata chakula?
Mheshimiwa Mwenyekiti, swali la pili. Sera na miongozo ya elimu inahimiza sana watoto kula shuleni, kwa maana ya lishe kupatikana pale pale shuleni. Hata hivyo, zoezi hili limekuwa likisuasua sana kwa sababu aidha ya elimu kwa wazazi na changamoto nyingine mbalimbali.
Mheshimiwa Mwenyekiti, je, Serikali ina mkakati gani kuhakikisha kwamba sasa inajikita kutoa elimu kwa wazazi na maeneo mengine ili angalau jambo hili liwe shirikishi na watoto waweze kupata chakula shuleni badala ya sasa utaratibu ulivyo baadhi ya shule wanakula na maeneo mengine watoto hawapati chakula shuleni?
NAIBU WAZIRI, OFISI YA WAZIRI MKUU, TAWALA ZA MIKOA NA SERIKALI ZA MITAA (MHE. DKT. FESTO J. DUGANGE): Mheshimiwa Mwenyekiti, nimpongeze sana Mheshimiwa Jaffari Wambura Chege, Mbunge wa Rorya, kwa kweli amekuwa mfuatiliaji mzuri sana wa sekta ya elimu, na tunapongeza sana wananchi wa Rorya kwa kuwa na msemaji madhubuti na imara kama Mheshimiwa Chege.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ni kweli kwamba tunalo suala la chakula shuleni, na Serikali hii inatambua umuhimu wa wanafunzi wetu wote kupata chakula na lishe shuleni, na ndiyo maana kupitia Waraka wa Utoaji wa Chakula na Lishe wa Mwaka 2021 ukafuatiwa na Mwongozo wa Usimamizi wa Utekelezaji wa Utoaji wa Chakula na Lishe Mwaka 2023. Lengo la Serikali ni kuhakikisha kwamba wanafunzi wote wanapata chakula shuleni
Mheshimiwa Mwenyekiti, mpaka sasa 64% ya shule zetu za msingi, wanafunzi wote wanapata chakula shuleni. 66.47% ya wanafunzi wa sekondari wanapata vyakula shuleni. Kwa hiyo, kwa wastani kuna zaidi ya kama 36% ya wanafunzi katika shule zetu za msingi na sekondari ambao mpaka sasa hawapati chakula shuleni.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Serikali kupitia Waheshimiwa Wakuu wa Mikoa, Makatibu Tawala wa Mikoa, Wakurugenzi, ma-DC, Wenyeviti wa Halmashauri na Madiwani, Wenyeviti wa Serikali za Vijiji na Mitaa, tumekubaliana kwa maelekezo kwamba tutoe elimu kwa wazazi ili wazazi waone umuhimu wa kuchangia chakula kwa wanafunzi shuleni, Na wanafunzi wale ile share yao ambayo wangeipata wakiwa nyumbani, waipate wakiwa shuleni wakiendelea na masomo yao.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa hiyo, ninaomba niitumie nafasi hii nitoe wito kwa niaba ya Waziri wa Nchi, Ofisi ya Waziri Mkuu, TAMISEMI, kwamba viongozi wote ngazi za mikoa, ngazi za wilaya, Waheshimiwa Madiwani, Wenyeviti wa Serikali kwenye mikutano yao ya hadhara waendelee kutoa elimu kwa wazazi na walezi kuhakikisha wanatimiza wajibu wao wa kuchangia chakula shuleni ili watoto wetu wasome vizuri katika mazingira bora zaidi ya lishe na afya.
MHE. JAFARI W. CHEGE: Mheshimiwa Mwenyekiti, ninashukuru kwa kunipa nafasi kuuliza maswali ya nyongeza. Mheshimiwa Naibu Waziri, pamoja na majibu ya kwamba mradi huu unatakiwa kukamilika ndani ya mwaka 2026/2027, lakini ninadhani wewe unafahamu kwamba mradi huu umesimama, mkandarasi hayuko site, na anadai zaidi ya shilingi bilioni saba ili aweze kurudi kuendelea kukamilisha kazi hii. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, hii ni mara ya tatu sasa ninasimama ndani ya Bunge hili kuulizia kuhusu mradi huu na mkandarasi hayuko site mpaka sasa. Ninataka nijue Mheshimiwa Naibu Waziri, ni lini mkandarasi huyu atalipwa hiyo shilingi bilioni saba ili aweze kurudi site aweze kukamilisha mkataba huu kwa muda ambao amepewa kwa mujibu wa mkataba?
Mheshimiwa Mwenyekiti, swali langu la pili, ni kwamba Wilaya ya Rorya imezungukwa na maji zaidi ya 77%, nchi kavu ni sehemu ya 23% peke yake, lakini katika vijiji 86, vijiji vyenye miundombinu ya maji ni 47 pekee yake, vijiji 39 havina miundombinu, na havina maji yoyote. Nini mkakati wa Serikali kuhakikisha kwamba Wilaya ya Rorya kwa ujumla wake sasa inapata miradi ya maji ili kuwanufaisha wananchi kwa ujumla wake?
NAIBU WAZIRI WA MAJI: Mheshimiwa Mwenyekiti, ninampongeza sana Mheshimiwa Mbunge kwa kazi nzuri na kwa kuwasemea wana Rorya, na kwa mradi huu atakuwa anawasemea Wanarorya na Wanatarime.
Mheshimiwa Mwenyekiti, utekelezaji wa mradi huu unatekelezwa kwa mfumo wa design and build. Maana yake ni kwamba, inapofikia upande wa ku-design, siyo lazima mkandarasi awe site, anaweza akaendelea ku-design wakati akiwa eneo lingine, baada ya kukamilisha kipande ambacho anaki-design anahamia site kwa ajili ya kutekeleza. Kinachofanyika mpaka sasa, Wizara ya Maji ndani ya wiki mbili hizi mkandarasi tumemlipa shilingi bilioni 1.6.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Serikali ya Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan inatambua umuhimu wa mradi huu na ndiyo maana tayari imeshatoa hizo fedha. Ninamwomba Mheshimiwa Mbunge awe na subira ili mradi huu utekelezwe kwa ubora stahiki, lakini na thamani ya pesa. Tunafahamu kwamba kuna hamu na kiu ya wananchi wake kupata huduma hii ya majisafi na salama kutoka Ziwa Victoria. Tutahakikisha kwamba watapata hayo majisafi na salama.
Mheshimiwa Mwenyekiti, upande wa Vijiji vya Rorya kama ambavyo amesema kwamba 77% vimezungukwa na maji, ni kweli kabisa. Nimtoe hofu, tunavyo vijiji 1,575, vikiwemo hivi vijiji 39 na tumeshaanza kuweka mpango kuanza kuhakikisha kwamba vijiji hivi ambavyo viko katika mpango wa miaka mitano, kila mwaka tutakuwa tunapunguza vijiji kadhaa, mpaka tutakapofikia katika target yetu ya mwaka 2030, tutakuwa tumekamilisha vijiji vyote ambavyo vitakuwepo Rorya na nchi nzima.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ninakushukuru sana.