Contributions by Hon. Adonis Alfred Bitegeko (4 total)
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Mifugo na Uvuvi kwa Mwaka wa Fedha 2026/2027
MHE. ADONIS A. BITEGEKO: Mheshimiwa Mwenyekiti, ninashukuru kwa kunipa nafasi ili niweze kuchangia katika bajeti ya Wizara ya Mifugo na Uvuvi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nianze kwanza kupongeza jitihada za Serikali chini ya Dkt. Samia Suluhu Hassan, Rais wetu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, kwa namna ambavyo anatoa kipaumbele katika sekta hii ya mifugo na uvuvi. Tumeona, dhamira yake ya dhati kabisa kuleta mageuzi katika sekta ya mifugo na uvuvi. Niwapongeze pia Mheshimiwa Waziri, Naibu Waziri, Makatibu Wakuu na Naibu Makatibu Wakuu kwa kazi nzuri wanayoifanya.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nilipata bahati baada tu ya kuapa, kupata ziara ya Mheshimiwa Waziri pia Naibu Makatibu Wakuu nao walikuja, kipindi hicho wakiwa bado hawajakuwa kwenye nafasi hizo ninashukuru sana nimeona kwamba wana nia ya dhati kabisa kuleta mageuzi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nimepitia hotuba ya Waziri na nimefurahishwa sana na mikakati ya Serikali, hasa katika kufanya ufugaji wa kimkakati pamoja na uvuvi wa kimkakati. Nimeona dhamira ya dhati ya Serikali katika kuwekeza au kuvutia uwekezaji katika ufugaji wa mifugo hasa kwa kuongea mikataba na wale wafugaji wakubwa wanne, kuwekeza zaidi katika kile kituo chetu cha umahirishaji wa mifugo cha NAIC cha Arusha, lakini pia katika kuendeleza mashamba ya mitamba ya mifugo na kuweza kuvutia uwekezaji zaidi katika vitalu vya NARCO. Imani yangu ni kwamba kupitia vitalu vya NARCO tutapata wawekezaji zaidi wakubwa ambao watafuga kisasa zaidi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nimefurahishwa pia na nia ya dhati ya Serikali pamoja na Wizara kuona kwamba tunaimarisha ulinzi wa rasilimali za maji, yaani rasilimali za uvuvi, pamoja na kuziendeleza. Ninategemea kwamba katika upande huu basi wa Uvuvi, basi uvuvi utakuwa unazingatia sheria, lakini pamoja na kuendeleza yale mazao ya maziwa yetu pamoja na bahari.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kutokana na uchache wa muda nitaongea machache. Jambo la kwanza nitaanza katika sekta ya uvuvi na kwenye sekta ya uvuvi nitajikita zaidi katika Wilaya yetu ya Muleba, hasa katika Jimbo la Muleba Kaskazini ambalo mimi pia ni mwakilishi wake.
Mheshimiwa Mwenyekiti, hivi sasa tuna changamoto kubwa ya raia wa kigeni kuingia katika ziwa letu la Victoria. Sisi tulitarajia kwamba, kwa vile Serikali imewekeza zaidi katika masoko ya mazao ya uvuvi, basi wale raia wa kigeni watakuwa wanaenda kule kununua aidha dagaa au samaki katika yale masoko.
Mheshimiwa Mwenyekiti, sasa hivi ambacho tunakiona ni kwamba, hawa raia wa kigeni wanaingia na kwenda kwenye visiwa na kununua samaki na dagaa. Ninaamini kabisa, nia ya dhati ya Serikali ilikuwa ni kwamba kuwawezesha wananchi waweze kwamba, wao ndiyo wavue, lakini pamoja na kuja kuleta kwenye masoko kwa ajili ya kuuza, lakini tunapoona raia wa kigeni wanafika na kuingia kwenye ziwa na kuvua, hasa kwenye Visiwa vyetu vya Kelebe na Goziba, hii inatayarisha kabisa ustawi wa jamii pamoja na uchumi wa wananchi wa Wilaya ya Muleba.
Mheshimiwa Mwenyekiti, mbali na hivyo ni kwamba tuna changamoto nyingine ya uvamizi kwenye Ziwa Victoria, hasa upande wa Muleba kuna raia wa kigeni, wanakuja wanavamia wale wavuvi na kuwajeruhi pia kuwapora dagaa na samaki wao. Kwa hiyo, ninadhani ni kwamba Serikali inapaswa ijipange sasa katika eneo hili kuona kwamba tunakuwa na ulinzi au kufanya doria.
Mheshimiwa Mwenyekiti, katika Ilani ya Chama Cha Mapinduzi, kimetoa ahadi kwamba kitanunua boti tatu za doria katika upande wa ziwa, upande wa Wilaya ya Muleba. Ninaamini kabisa tukinunua hizi tupate hizi boti tatu, pamoja tukiimarisha na ulinzi wa doria katika ziwa letu tutaweza kukabiliana na hawa raia wa kigeni ambao wanaingia na kuvamia wavuvi wetu pamoja na kuwapora dagaa au samaki wao.
Mheshimiwa Mwenyekiti, lingine ambalo ni la msingi ambalo ninaomba pia Serikali ione na nimeona hapo kwenye bajeti wamelisisitiza ni kwamba, Serikali imejipanga kuona kwamba inajenga na kuendeleza Soko la Mazao ya Uvuvi la Kyamkwikwi lililopo Kata ya Izigo. Ninaamini kabisa Mheshimiwa Waziri alishafika pale akaliona, lile soko limefikia 26%, ninaamini kwamba Serikali itawekeza zaidi ili kuona soko hili linakamilika ili wananchi waweze kupata thamani ya uvuvi wao.
Mheshimiwa Mwenyekiti, lingine la kumalizia ni kwamba kwenye Wilaya ya Muleba tuna changamoto ya uhaba wa chanjo ya ugonjwa wa miguu na midomo ya mifugo yetu, ninaomba sana Wizara iliangalie hili ili kuona kwamba tunapata chanjo hii kwa kupitia ruzuku.
Mheshimiwa Mwenyekiti, jambo lingine ni kwamba pia tuna uhaba na changamoto ya wataalam wa mifugo. Tunao wachache, Wilaya ya Muleba ina Kata 43, lakini tunao wataalam 21, tunaomba sana Serikali iliangalie hili pamoja na kuwawezesha pia pikipiki. Kwa upande wa majosho pia tuna uhaba wa dawa za kuogeshea mifugo.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ninaomba niishie hapo na ninaomba kuunga mkono hoja. (Makofi)
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Mifugo na Uvuvi kwa Mwaka wa Fedha 2026/2027
MHE. ADONIS A. BITEGEKO: Mheshimiwa Mwenyekiti, ninaipongeza Serikali kwa kazi kubwa inayofanya ya kuleta mageuzi makubwa katika sekta za mifugo na uvuvi. Ninawapongeza Waziri, Naibu Waziri, Katibu Mkuu, Manaibu Katibu Wakuu na watumishi wote wa sekta ya mifugo na uvuvi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, katika Sekta ya Mifugo ninashauri yafuatayo:
(i) Serikali iendelee kuvutia wawekezaji katika ufugaji wa mifugo wa kimkakati. Ninapongeza Serikali kwa kuingia mikataba na wawekezaji wanne wa kosafu bora za mifugo kwa nia ya ufugaji wa kitaifa wa kimkakati. Ninashauri Serikali iendelee kuvutia wawekezaji wakubwa wa kimkakati katika eneo hili ambao utaleta mageuzi makubwa katika kuongeza uzalishaji na tija wa mazao ya mifugo.
(ii) Uwekezaji katika vitalu vya NARCO uwe wa kisasa. Serikali iendelee kusimamia ili kuona uwekezaji katika vitalu vya NARCO unakuwa wa tija zaidi kwa kukodisha vitalu kwa wawekezaji wenye uwezo, watakaofuga kisasa.
(iii) Uhaba wa chanjo ya FMD katika Wilaya ya Muleba. Wilaya ya Muleba imekuwa na milipuko ya mara kwa mara ya ugonjwa wa miguu na mdomo ya mifugo kwa wanyama wenye kwato. Chanjo hiyo inapatikana katika sekta binafsi ambayo ni ghali katika sekta binafsi (Sh. 3,000 mpaka 3,500 kwa chupa). Tunaomba kuletewa chanjo ya FMD ya ruzuku.
(iv) Ukosefu wa dawa za kuogeshea mifugo katika Wilaya ya Muleba. Halmashauri ya Muleba imejitahidi kujenga na kukarabati majosho, lakini Wilaya ya Muleba ina ukosefu wa dawa za kuogeshea mifugo hasa za ruzuku.
(v) Uchache wa wataalamu wa mifugo katika Wilaya ya Muleba na pikipiki. Wilaya ya Muleba ina kata 43 na ina wataalamu wa mifugo 21. Tunaomba kuongezewa wataalamu wa mifugo. Halmashauri imepewa pikipiki 11 tu, tunaomba pikipiki nyingine kama Serikali ilivyoahidi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Sekta ya Uvuvi:-
(i) Raia wa kigeni kuingia katika visiwa na kununua dagaa na samaki badala kununua katika masoko. Serikali ifuatilie suala hili kwa kushirikisha vyombo vya dola ikiwemo Idara ya Uhamiaji na Mamlaka ya Serikali ya Mitaa. Uvamizi huu umekuwa ukitokea katika Ziwa Victoria upande wa Wilaya ya Muleba hasa Visiwa vya Goziba, Kereba na Bumbire. Hii inarudisha nyuma jitihada za Serikali za kujenga uchumi wa wananchi wazawa.
(ii) Uvamizi wa wavuvi katika Ziwa Victoria unaofanywa na raia wa kigeni. Serikali ifuatilie uvamizi huu ikiwezekana kuunda kikosi kazi cha kufuatilia matukio kama haya pamoja na uvuvi haramu.
(iii) Ununuzi wa boti za doria kama Ilani ya Uchaguzi ya CCM inavyoelekeza. Tunaomba Serikali inunue boti tatu za doria kwa ajili ya Visiwa vya Goziba, Kereba na Bumbire.
(iv) Ukamilishaji wa soko la samaki na dagaa katika mwalo wa Kyamkwiwi, Kata ya Izigo, Muleba ambao umefikia 26%. Serikali ikamilishe soko hili ambalo limechukua muda mrefu kukalimika.
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Ofisi ya Waziri Mkuu kwa Mwaka wa Fedha 2026/2027
MHE. ADONIS A. BITEGEKO: Mheshimiwa Mwenyekiti, ninashukuru kwa kunipa nafasi kuweza kuchangia Hotuba ya Ofisi ya Mheshimiwa Waziri Mkuu na hasa kuhusiana na utekelezwaji wa bajeti ya mwaka huu wa fedha na pia kwa ajili ya Mwaka ujao wa Fedha wa 2026/2027.
Mheshimiwa Mwenyekiti, nianze kwa kuipongeza Serikali chini ya Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan Rais wetu wa Jamhuri ya Mungano wa Tanzania kwa kazi kubwa ambayo inafanyika. Pia Mheshimiwa Waziri Mkuu na timu yake kwa kazi nzuri ambayo wanaifanya. Tunamwona Mheshimiwa Waziri Mkuu katika ziara zake amekuwa akipambana sana kuona kama miradi ya maendeleo inatekelezwa kwa jinsi ilivyopangwa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tumeona pia kwamba kupitia hali ya uchumi, uchumi wetu umekua na pato halisi la Taifa limeongezeka hadi asilimia sita kutoka tano mwaka uliopita. Kwa hiyo pato limeongezeka hadi asilimia sita kutoka 5.5%. Pia mwenendo wa mapato nao umekuwa ni mkubwa. Tumeona kwamba hadi kufikia mwezi Februari mwaka huu tumeweza kukusanya trilioni 26.63. Haya ni makusanyo makubwa ukilinganisha na ambavyo yalipatikana mwaka jana kipindi kama hiki, ya trilioni 25.68. Pia hata mapato ya Serikali za Mitaa nayo yameongezeka mpaka kufikia trilioni 1.8 ambazo zimekusanywa, ambazo ni sawasawa na 64.6% ya lengo ambalo lilikuwa limepangwa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, lazima nipongeze vile vile jitihada ambazo zimefanywa na Mheshimiwa Rais wetu. Tumeona kwamba amewaza kuunda tume ya kufanya mapitio na maboresho ya mfumo wa kodi hapa nchini. Hili ni jambo jema sana katika kupanua wigo wa kukusanya kodi, lakini pia wa kuondoa upotevu wa makusanyo ya kodi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ninaomba sasa nijikite Ofisi ya Waziri Mkuu hasa Sera, Bunge na Uratibu. Kwa vile mimi ni Mjumbe wa Kamati ya Afya na Masuala ya UKIMWI nitachangia eneo hili zaidi, pamoja na upande wa TAMISEMI.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Ofisi ya Waziri Mkuu Sera, Bunge, Uratibu na Watu Wenye Ulemavu inasimamia Tume ya Kudhibiti UKIMWI. Ukiangalia ni kwamba Tume hii ina jukumu la kisheria ya kutoa uongozi wa kimkakati wa shughuli za kudhibiti UKIMWI hapa nchini. Kupitia jitihada za Serikali tumeona kwamba jitihada kubwa zimefanyika na zimesababisha mpaka kupungua kwa maambukizi ya virusi vya UKIMWI kwa kiasi kikubwa. Pia, kupitia jitihada za Serikali dawa za kufubaza virusi vya UKIMWI zimekuwa zikipatika bure na kwa wahitaji wote, hizi ni juhudi kubwa sana.
Mheshimiwa Mwenyekiti, Serikali imeenda mbele zaidi, ni kwamba, ili kuziba pengo ambalo linaenda kujitokeza kutokana na kujitoa kwa shirika la kimaendeleo inaanzisha Mfuko Maalum kupitia Sheria ya Fedha Na. 11 2025, Mfuko ambao ni wa udhamini wakidhibiti UKIMWI (ATF) ili kuona kwamba fedha zinazohitajika kwa ajili ya UKIMWI zinapatikana kwa uhakika na zinakuwa endelevu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tumeona, kwamba Serikali pia imeamua kuwekeza zaidi katika kiwanda au kufufua kiwanda kile ambacho kilikuwa kinazalisha dawa za VVU, dawa za ARV, Kiwanda cha TPI – Arusha. Hizi ni jitihada kubwa sana kwa Serikali ili kuona kwamba tunaongeza upatikaji wa dawa hizo nchini, pia kuzalisha ajira na kupunguza gharama za kuagiza dawa kutoka nje ya nchi. Hili ni jambo kubwa sana. Ushauri kwa Serikali ni kuona kwamba kiwanda hiki kinazalisha dawa kwa kuzingatia sheria na kanuni za Mamlaka ya Dawa na Vifaa Tiba (TMDA) ili kuona dawa ambazo zinazalishwa zinakuwa na ubora na ufanisi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ukiangalia katika utekelezaji wa bajeti ya mwaka huu wa fedha Tume ya Kudhibiti UKIMWI (TACAIDS) hadi kufikia Februari mwaka huu matumizi yake ya fedha katika bajeti ambayo ilikuwa imeidhinishwa ya bilioni 29.14; kwamba matumizi yake au pengine fedha ambazo zimepokelewa ilikuwa ni 36% tu ya fedha ambazo zilikuwa zimetengwa au zilizokuwa zimeidhinishwa na Bunge hili.
Mheshimiwa Mwenyekiti, hizi fedha bado ni ndogo, tunaishauri Serikali kwamba iongeze kasi katika utoaji wa fedha ili yale mapambano dhidi ya Virusi vya UKIMWI na UKIMWI yasirudi ili yaende mbele zaidi. Kwa hiyo, ninashauri sana Serikali katika hili iangalie umuhimu kuona kwamba zile jitihada zetu tunazozifanya basi hazirudi nyuma. Kwa hiyo tunashauri sana Serikali katika hili iongeze kasi katika kutoa fedha katika kipindi hiki kilichobaki kwa mwaka huu wa fedha ili kuona kwamba kazi kubwa inafanyika katika haya mapambano dhidi ya VVU pamoja na UKIMWI.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kingine ambacho tujifunze ni kwamba kazi za uratibu dhidi ya mapambano ya UKIMWI zinafanyika na TACAIDS, lakini pia ni vyema sana kwamba matumizi ya Ofisi za Kanda za TACAIDS yakafanyika kwa kuona kwamba tunapeleka zaidi rasilimali kwenye ofisi za kanda ili zishikane ndani ya halmashauri katika kuleta msukumo zaidi katika mapambano ya Virusi vya UKIMWI pamoja na UKIMWI.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa hiyo hili ni suala muhimu sana kwamba TACAIDS wakapeleka zaidi msukumo katika ofisi za kanda ili kuona kwamba fedha nyingi zinakwenda kule na rasilimali watu katika kusaidia katika shughuli za mapambano ya UKIMWI kwa kushirikiana na ofisi za halmashauri.
Mheshimiwa Mwenyekiti, hiyo ilikuwa ni utekelezaji wa bajeti ya Mwaka huu wa Fedha 2025/2026. Katika bajeti ya Mwaka wa Fedha 2026/2027 kwenye makadirio ya TACAIDS tumeona kwamba, TACAIDS imeleta mapendekezo ya jumla kwa fedha za ndani pamoja na za maendeleo ambazo zinafikia shilingi bilioni 12.7. Kama ukiangalia ukalinganisha na bajeti iliyopita, mwaka uliopita wa fedha ni kwamba fedha hizi zimepungua kwa 56%. Zile za mwaka uliopita wa fedha ambao ndio unaendelea zilikuwa ni shilingi bilioni 29.4, lakini sasa hivi tumeshuka hadi shilingi bilioni 12.6; ni upungufu wa 56%.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kingine ambacho tunapaswa kupata maelezo kutoka Ofisi ya Waziri Mkuu ni kwamba katika mwaka ujao wa fedha, mapendekezo ya makadirio haya tulitegemea kuona zaidi kwamba kunakuwa na bajeti au makadirio ambayo yameainishwa ya matumizi ya zile fedha za mwitikio wa UKIMWI, hizo fedha hazijaainishwa mle ndani.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa hiyo tunashauri kwamba ni vizuri sana katika makadirio yakawa wazi ili kuonyesha kwamba zile fedha ambazo zinaingia kwenye Mfuko wa ATF makadirio yake tukayajua kabisa ili tujue kwa ajili ya matumizi husika.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwenye upande wa TARURA baada ya hapa tunaona kwamba Serikali imefanya kazi kubwa sana, lakini pia kulikuwa na changamoto ya mapokeo ya fedha kwenye mwaka huu fedha. Kwa mfano, katika Wilaya yetu ya Muleba kupitia TARURA mpaka sasa hivi tumepokea 16.4% tu ya fedha ambazo zimetengwa ambazo zilikuwa ni shilingi bilioni 4.3, tunaomba sana kuwe na msukumo zaidi ili fedha hizi zipatikane zaidi ili kusaidia athari za barabara ambazo zimeharibika kutokana na athari za mvua.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwenye upande wa afya jambo lingine la msingi la ushauri ni kwamba kwenye Wilaya ya Muleba kulikuwa na ujenzi wa hospitali ya wilaya. Ushauri ni kwamba hospitali hii tunashukuru mpaka sasa hivi ujenzi umefika hatua kubwa. Mkataba wa ujenzi wa hii hospitali ya wilaya ulikuwa na thamani ya shilingi bilioni 2.17, tuna upungufu wa shilingi bilioni 844.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tunaomba tu Serikali itoe fedha hizi ili kukamilisha ujenzi wa hospitali hii ya wilaya hasa ujenzi wa jengo la ICU pamoja na jengo la upasuaji pamoja na jengo la kutolea chanjo. Tunaomba pia Serikali itekeleze pengine katika bajeti hii ya mwaka huu kuona kwamba tunakamilisha ujenzi wa Zahanati ya Ilogero na Makongora katika Wilaya ya Muleba pamoja na Vituo vya Afya Izigo na Kamachumu.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa upande wa Vituo vya Afya vya Kamachumu na Izigo vina upungufu wa wataalam hasa wataalam wa dawa za usingizi na radiolojia. Kwa hiyo, tunaishauri sana Serikali katika hili iangalie kwa sababu tayari majengo yapo tayari tunasubiri tu wataalam hao tuweze kukamilisha kufanya huduma hizo.
Mheshimiwa Mwenyekiti, jambo la mwisho la kumalizia ni ushauri kwamba kwenye afya ya msingi ngazi ya wilaya tunashauri pia Serikali iangalie umuhimu wa kuongeza wataalam wa dawa (wafamasia) ili waweze kutoa huduma inayotakiwa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ninaomba nimalizie kwa kuomba kwamba Serikali iweke kipaumbele katika kukamilisha ujenzi wa vituo vya kutolea huduma za afya ili huduma ya afya iweze kutolewa kwa ubora zaidi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ninaomba kuunga mkono hoja. (Makofi)
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Maji kwa Mwaka wa Fedha 2026/2027
MHE. ADONIS A. BITEGEKO: Mheshimiwa Mwenyekiti, nakushukuru kwa kunipa nafasi ya kuchangia Bajeti ya Wizara ya Maji. Nianze kwa kumpongeza Mheshimiwa Rais Dkt. Samia Suluhu Hassan kwa kazi kubwa ambayo anaifanya ambayo kwa dhahiri ameonesha kwa vitendo.
Mheshimiwa Mwenyekiti, tumeona dhamira yake ya dhati kabisa kuwezesha wananchi wengi kupata huduma ya maji mpaka sasa hivi imefikia 85.2% kutoka 70.1% mwaka 2021 wakati anaingia madarakani. Kwa hiyo, tunashukuru sana kwa sisi wakazi wa vijijini kuona kwamba huduma hiyo imeimarika zaidi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, pia ninawapongeza sana Mheshimiwa Waziri, Mheshimiwa Naibu Waziri wake na Katibu Mkuu kwa kazi nzuri sana wanayoifanya. Mimi kama Mbunge wa Muleba Kaskazini nimekuwa nikipata ushirikano mkubwa sana kutoka kwao hasa pale ninapofuatilia miradi ya maji. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, tunawashukuru sana, kwa kuwa katika miaka mitano iliyopita Jimbo la Muleba Kaskazini lilipata miradi mitano ya maji ambayo yamesaidia sana kuimarisha huduma za maji na kuongeza asilimia ya upatikanaji wa maji mpaka kufikia 81% kutoka 74%.
Mheshimiwa Mwenyekiti, mbali na mafanikio haya, sisi katika Jimbo la Muleba Kaskazini bado tuna miradi miwili mikubwa ya maji ambayo tunaisubiri. Tuliahidiwa katika mwaka huu wa fedha miradi hiyo itakuwa imetekelezwa (mradi wa maji wa Iroba na mradi wa maji wa Makongora).
Mheshimiwa Mwenyekiti, ni miradi ambayo wananchi wa Jimbo la Muleba Kaskazini wamenituma niiombe Serikali iweze kuitekeza miradi hii, kwani itasaidia sana kuleta huduma za maji katika wakazi takribani 9,000 katika maeneo hayo na maeneo ya jirani ya vijiji hivyo. Pia tunatarajia kwamba katika mwaka ujao wa fedha tutapata visima vitatu ambavyo vitasaidia sana katika kuboresha huduma ya maji katika Jimbo la Muleba Kaskazini.
Mheshimiwa Mwenyekiti, jambo lingine la msingi ambalo ninaomba niliseme hapa leo ni kwamba katika miradi mitano ambayo imetekelezwa katika Jimbo la Muleba Kaskazini, tuna mradi mmoja wa Kagoma ambao utekelezaji wake umefikia 96% bado asilimia nne kukamilika, lakini bado mkandarasi anadai fedha shilingi milioni 119 ili kukamilisha mradi huo. Tunaomba sana Serikali isimamie ili mkandarasi huyu aweze kulipwa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, mbali ya kuleta maombi hayo ya Jimbo la Muleba Kaskazini, ninapenda pia kushauri Serikali kwamba ukiangalia dira yetu ya 2050 imetoa kipaumbele sana katika sekta ya binafsi kuweza kuchangia katika kuleta mafanikio ya maendeleo. Ninaamini kwamba maji pia ni uchumi. Ninaamini kwamba ni wakati mwafaka sasa hivi Serikali ikafungua milango kuruhusu sekta binafsi iweze kushiriki katika kutoa huduma ya maji.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ni suala la msingi sana, tumeona mafanikio kule Tanga kama alivyosema Mheshimiwa Mbunge aliyetangulia kwamba imesaidia sana uuzaji wa hatifungani. Ninashauri kwamba sisi tufungue pia fursa zaidi kwa wawekezaji waingie kuwekeza katika sekta ya maji ili kusaidia sana katika kuongeza zaidi miradi mingine ya maji, lakini pia kufadhili miradi ya maji. Tumeona pia katika upande wa barabara, Samia Infrastructure Bond imesaidia sana katika kuongeza uwezo wa Serikali katika ujenzi wa barabara.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa hiyo, ninaamini kabisa sekta binafsi ikishirikishwa, basi tutaweza kufika mbali katika kufanikisha mipango yetu ambayo kimsingi itasaidia sana maendeleo yetu ya sekta ya maji.
Mheshimiwa Mwenyekiti, pia hili pengine ni jambo la jumla la Kitaifa, nimeona kwamba katika bajeti ya mwaka huu wa fedha 2025/2026 kwamba ilipangwa miradi 1,318 vijijini, lakini mpaka tunafikia mwezi wa nne ni miradi 54 tu imeshatekelezwa.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ushauri wangu ni kwamba Serikali iongeze nguvu zaidi katika kukamilisha miradi mingine 992 ili tuweze kupata huduma zaidi ya maji na kufikia yale malengo kusudiwa ya kuona kwamba kila kijiji kinapata huduma ya maji ifikapo mwaka 2030. Ninaamini kabisa kwamba kwa mpango kabambe wa Serikali ambayo imeuandaa, tutaweza kufikia yale malengo tarajiwa ya kutoa huduma za maji kwa kila kijiji.
Mheshimiwa Mwenyekiti, pia, ninapenda kutumia fursa hii kwa kuwa ninahitimisha pia mchango wangu, ni kwamba ninawashukuru wananchi wa Jimbo la Muleba Kaskazini kwa jinsi wanavyoniamini. Nami ninapenda kuwahakikishia kwamba chini ya Uongozi wa Mheshimiwa Dkt. Samia Suluhu Hassan, mimi pamoja na madiwani tutapambania kuona kwamba wanapata maji ya uhakika na usalama katika vijiji vyote.
MWENYEKITI: Mheshimiwa Bitegeko, ahsante sana.
MHE. ADONIS A. BITEGEKO: Mheshimiwa Mwenyekiti, ninaomba kuunga mkono hoja.