Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Maji kwa Mwaka wa Fedha 2026/2027
MHE. MECKTRIDIS F. MDAKU: Mheshimiwa Mwenyekiti, ninapenda kuchukua nafasi hii kukushukuru kwa kunipa nafasi ya kuchangia bajeti ya Wizara ya Maji ya mwaka 2026/2027.
Mheshimiwa Mwenyekiti, awali ya yote ninapenda kuchukua nafasi hii kumshukuru Mwenyezi Mungu kwa baraka na neema zake. Pia, kwa nafasi ya kipekee ninamshukuru sana Rais wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania, Mama yetu Dkt. Samia Suluhu Hassan, kwa kazi nzuri anayoifanya katika Taifa letu, lakini pia kuendelea kuwa Rais wa maono kwa Watanzania. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, ninapenda pia kumpongeza Mheshimiwa Waziri Mkuu kwa kazi nzuri anayoifanya, anatuwakilisha vyema upande wa Serikali, pia na kazi nzuri anayoifanya ya ziara anayozunguka katika Mikoa yote Tanzania. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa nafasi ya kipekee, ninapenda kumpongeza sana Waziri wa Maji, kaka yangu, Mheshimiwa Jumaa Aweso, Naibu wake, Mheshimiwa Kundo Mathew pamoja na Dada yangu Mwajuma Waziri na timu nzima ya watendaji wa Wizara ya Maji kwa kazi kubwa wanayofanya kuhakikisha sekta ya maji iko vizuri na kumtua ndoo mwanamke kichwani. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, pia ninampongeza Kaka Kirita, Engineer wa RUWASA, kwa kutusaidia watu wa Malinyi kwa kushirikiana na Mhandisi wa Mkoa, Eng. Lutonja wa RUWASA Mkoa wa Morogoro. Pia na mhandisi wangu wa RUWASA Wilaya ya Malinyi, kaka yangu Marco Chogelo. Kwa kweli ninawashukuru sana kwa sababu Jimbo la Malinyi ni Jimbo lenye changamoto ya maji, lakini wamejitahidi kadiri walivyoweza kuhakikisha Malinyi inakaa vizuri na watu wanapata majisafi na salama. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, ninapenda kuchangia bajeti hii ya Wizara ya Maji, na mchango wangu mkubwa nimeutoa kwa njia ya maandishi, lakini hapa leo ninapenda kuongelea tu kuhusu Jimbo langu la Malinyi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, ninaishukuru sana Serikali ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania kupitia Wizara ya Maji kwa kutupa miradi katika Wilaya yetu ya Malinyi. Zaidi ya shilingi 1,100,000,000 zinakwenda kutekeleza katika maeneo ya Malinyi, Ihowanja, Biro, Misegesi, Mbalinyi pamoja na Kilosa Mpepo. Kwa kweli ninasema ahsanteni sana, ninashukuru sana. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, Kwa kuwa Malinyi tumekumbwa na changamoto nyingi kubwa ukiacha ya mafuriko ambayo pia na yale mabwawa yetu yanaharibika, lakini Serikali imetuangalia kwa jicho la huruma na inakwenda kutekeleza miradi hii. Hii miradi ilikuwa imekwama lakini sasa Serikali nadhani inatoa fedha kuhakikisha miradi hii inakwenda kukamilika na inakwenda kutekelezeka (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, nina imani kubwa sana na Mheshimiwa Aweso na timu yake, na nitawapa ushirikiano mkubwa kuhakikisha hii miradi inakwenda kukamilika ili adha ya maji katika Wilaya ya Malinyi iweze kuondoka. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, licha ya miradi hii iliyotajwa katika bajeti ya Wizara ya Maji ya mwaka huu, bado Malinyi tuna changamoto ya miradi miwili ambayo ni chakavu sana ikiwa ni mradi wa maji tiririka wa Mtimbira, ulijengwa miaka ya 1980 iliyopita na ilijengwa wakati huo ilikuwa inahudumia watu 12,000, lakini sasa hivi inahudumia wananchi 72,000. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa hiyo, nilikuwa ninaomba Serikali iangalie uwezekano wa kwenda kukarabati mradi huu, itoe fedha ili mradi huu nao uende ukakamilike ufanyiwe ukarabati wa upanuzi wa miundombinu yake, matenki pamoja na mabomba. Pia, mradi wa Itete nao pia ni mradi wa maji ya mserereko lakini pia ni chakavu kama ulivyokuwa mradi wa Mtimbira.
Mheshimiwa Mwenyekiti, pia tuna uhaba wa maji katika vitongoji vya pembezoni mwa maeneo ya Madega, Njasa, Lumbanga, Mkanga, Butu pamoja na Shinyanga. Ninaomba maeneo haya pia ikiwezekana yaweze kupatiwa maji ya visima virefu. (Makofi)
Mheshimiwa Mwenyekiti, Malinyi hatuna changamoto ya vyanzo vya maji, tunavyo vyanzo vya maji vya kutosha vya mito pamoja na mabwawa, lakini tumekuwa hatupati yale majisafi na salama. Licha ya Wizara kujitahidi na RUWASA kujitahidi, dada yangu Mwajuma aliniambia siku moja: “Mheshimiwa Mbunge tena kwenu Malinyi mbona mnapata majisafi na salama mazuri kabisa! Katika Wilaya zote Mkoa wa Morogoro Malinyi tumejitahidi kuleta huduma hii.” Ni kweli kabisa ninamshukuru sana, lakini bado hayatoshelezi.
Mheshimiwa Mwenyekiti, kwa hiyo, ninaomba Wizara iangalie kwa jicho la huruma hii miradi ya visima pamoja na hii miradi michakavu ikienda kukamilika itahudumia watu wengi sana wa Wilaya ya Malinyi na wao pia wataishukuru Serikali yao kwa kuwajali na kuwapa majisafi na salama. (Makofi)
(Hapa kengele ililia kuashiria kwisha kwa muda wa Mzungumzaji)
MHE. MECKTRIDIS F. MDAKU: Mheshimiwa Mwenyekiti, baada ya kusema hayo, ninaunga mkono hoja. (Makofi)
Makadirio ya Mapato na Matumizi ya Wizara ya Ujenzi kwa Mwaka wa Fedha 2026/2027
MHE. MECKTRIDIS F. MDAKU: Mheshimiwa Naibu Spika, ninakushukuru kwa kunipa nafasi hii ya kuchangia bajeti wa Wizara ya Ujenzi ya Mwaka huu wa Fedha 2026/2027.
Mheshimiwa Naibu Spika, Mkoa wa Morogoro ni mkoa unaochangia kwa asilimia kubwa sana pato la Taifa, lakini mkoa huu umekuwa na changamoto kubwa za barabara. Waheshimiwa Wabunge wenzangu jana walikuwa wametangulia kusema na kuongelea barabara zote za Mkoa wa Morogoro.
Mheshimiwa Naibu Spika, hata hivyo, nami nimeona nianze na hili kwa Serikali iweze kutupa kipaumbele Mkoa wa Morogoro ili zile barabara ziweze kurekebishwa na nyingine kujengwa, ili Morogoro iendelee kuwa kitovu cha uchumi wa Taifa hili kwa sababu pato la Taifa linachangiwa kupitia sekta ya kilimo, lakini pia utalii, madini, lakini pamoja na maliasili. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, ninapenda kuongelea Jimbo langu la Malinyi. Jimbo la Malinyi limekuwa kisiwani, tuseme pembezoni, lakini ni kama bakuli, linapokea maji kutoka maeneo mbalimbali ya miinuko. Mvua zinanyesha kwingine, Malinyi tunapata mafuriko. Hali hii imeathiri sana barabara zetu za TARURA na TANROAD kule Malinyi.
Mheshimiwa Naibu Spika, Mheshimiwa Waziri wa Ujenzi ni shahidi, alikuja kule Malinyi mwaka 2025 mwezi wa Nne akaona hali halisi ya mafuriko, lakini akaona Madaraja ya Namhanga pamoja na la Mto Fuluwa likiwa limesombwa na maji. Aliahidi kuwa mwezi wa Saba mwaka 2025 lile daraja lingekuwa limeanza ujenzi, lakini mpaka leo ni mwaka sasa na miezi minne, ujenzi wa Daraja la Mto Fuluwa haujaanza, wala pale Namhanga, walianza kidogo lakini wamekwama. Mkandarasi haonekani site, hamna kingine chochote kinachoendelea.
Mheshimiwa Naibu Spika, madaraja haya yamekuwa ni changamoto kubwa sana kwa usafiri na usafirishaji wa mazao, na pindi tunapopata misiba, wananchi wamekuwa wakipata shida sana, kwa sababu Daraja la Mto Fuluwa linaunganisha kata nne; Kata ya Sofi, Kata ya Mtimbila, Kata ya Igawa pamoja na Kata ya Biro. Wananchi wanapata misiba, lakini wanashindwa jinsi ya kwenda kuzika, inabidi wengine wazikwe huko huko upande mwingine, ng’ambo nyingine, wengine wazikwe huku.
Mheshimiwa Naibu Spika, ninaomba sana Serikali iangalie suala hili la haya madaraja. Ninashukuru Mheshimiwa Waziri ameniahidi, amesema kuwa akimaliza bajeti hii atafika kule Malinyi na kusema ule ujenzi utaanza lini na kuzungumza na wananchi wa pale Malinyi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, ninapenda kuongelea na barabara ya lami kilometa 112 kutoka Ifakara – Lupiro – Mtimbira. Hii barabara imekuwa kwenye Ilani ya Chama cha Mapinduzi, zaidi ya ilani sita. Pia bado kwenye kitabu cha bajeti cha Wizara ya ujenzi imekuwa ikitajwa kila mwaka. Leo tena nimeona kwenye page ukurasa wa 26 imeelezwa kuwa wanaenda kujenga barabara ya lami kilometa 112 kutoka Ifakara – Lupiro – Malinyi na mkandarasi yupo anajipanga ili kuanza ujenzi.
Mheshimiwa Naibu Spika, hata hivyo, haya yanakuwa ni maneno tu. Nami ninaiomba Serikali, kwa wananchi wa Malinyi ambao ni wilaya inayozalisha kwa kiasi kikubwa mazao ya ufuta, mpunga, korosho, pamoja na mazao mengine, na bado yana mazao mengine ya kimkakati, barabara hii ni muhimu sana. Kujengwa kwa barabara hii kutafungua fursa nyingi katika Wilaya ile ya Malinyi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, ninaomba barabara hii ipewe kipaumbele cha aina yake. Katika Mkoa wa Morogoro, Wilaya ya Malinyi ndiyo wilaya ya kwanza inayozalisha chakula kwa wingi. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, ninapenda pia kuongelea barabara ya kutoka Malinyi – Luchemba – Londo – Namtumbo. Barabara hii ni miaka mingi inawekwa kwenye ilani, na barabara hii pia ni miaka mingi inazungumziwa. Barabara hii inaenda kuunganisha Mkoa wa Morogoro na Mkoa wa Ruvuma, lakini bado haipewi kipaumbele kinachostahili. Barabara hii itakapokwenda kufunguliwa fursa nyingi zitafunguka. Tutafungua fursa za biashara, uwekezaji, utalii, madini, kilimo, pamoja na kuongeza thamani ya mazao yanayozalishwa katika pande hizi mbili. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, ninaiomba sana Serikali yetu iweze kwenda kufungua hii barabara, kwani ni muhimu kwa mikoa yote miwili pamoja na watu wengine watakaotumia barabara hii. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, hata hivyo, bado Malinyi tuna tatizo la kivuko ambacho ni barabara ile inayounganisha Malinyi kwenda Wilaya ya Mlimba, Kivuko cha Kikove. Huu mradi umeanza mpaka sasa ni miaka tisa, lakini haujakamilika mpaka sasa. Kila siku kunakuwa na changamoto hizi na zile. Gutter zinajengwa miaka minne, mitano, wanajenga gutter tu. Kivuko nacho mara kimekamilika mara bado hakijakamilika. (Makofi)
Mheshimiwa Naibu Spika, ninaiomba Wizara ya Ujenzi kufanya tathmini ya kina kujua tatizo la huu mradi, kwa nini unakwamba mpaka leo unaenda mwaka wa 10 na kitu? Kilichobaki ni kidogo tu. Sidhani kama hata shilingi milioni 400 inafika kukamilisha ule mradi.
Mheshimiwa Naibu Spika, ninaiomba Serikali pia kupitia Wizara ya Ujenzi kwenda kukamilisha huu mradi wa Kivuko cha Kikove pamoja na kinachounganisha Wilaya ya Malinyi pamoja na Mlimba.
(Hapa kengele ililia kuashiria kwisha kwa muda wa Mzungumzaji)
NAIBU SPIKA: Ahsante sana.
MHE. MECKTRIDIS F. MDAKU: Mheshimiwa Naibu Spika, baada ya kusema hayo, ninamwomba Mheshimiwa Waziri wa Ujenzi anapohitimisha bajeti yake hapa, atuambie, ni lini barabara hii ya kilometa 112 na barabara ya kuunganisha Malinyi – Namtumbo zinakwenda kujengwa? (Makofi)
NAIBU SPIKA: Mheshimiwa, ahsante sana.
MHE. MECKTRIDIS F. MDAKU: Mheshimiwa Naibu Spika, baada ya kusema hayo, ninaunga mkono hoja. (Makofi)